مقایسه عرفان آمریکای جنوبی با عرفان اسلامی ( محدوده آثار کاستاندا )‬


عنوان انگليسي:
عنوان عربي:
نويسنده: رهبرنیا٬ بی بی زهرا
مقطع: کارشناسي ارشد
رشته گرايش: زبان و ادبیات فارسی
دانشگاه: دانشگاه آزاد اسلامی
استاد راهنما: رضا اشرف زاده
استاد مشاور: تقی وحیدیان کامیار - محمد فاضلی
استاد ناظر:
تاريخ دفاع: 1384
کلمات کليدي:
واحد: مشهد
منابع:
چکيده:
عرفان شناخت زیر و بم روح آدمی است و روح آدمی رودی خموش و نرم را ماند؛ زلال؛ پویا و در جنبش دائمی٬ که هدف او رسیدن به سرچشمه است. عرفان در هر ملیت و مذهبی٬ به شناخت خود و در نتیجه به شناخت خدا می انجامد. هدف بررسی مواردی از عرفان اسلام و آمریکای جنوبی٬ ( محدود به آثار کاستاندا ) است.

نقدو بررسی اومانیسم ( انسان گرایی ) در دیوان حافظ شیرازی


عنوان انگليسي:
عنوان عربي:
نويسنده: مقدم، نیکان
مقطع: کارشناسي ارشد
رشته گرايش: زبان و ادبیات فارسی
دانشگاه: دانشگاه آزاد اسلامی
استاد راهنما: عبدالحسین فرزاد
استاد مشاور: منیره احمد سلطانی
استاد ناظر:
تاريخ دفاع: 1385
کلمات کليدي:
واحد: تهران مرکزی
منابع:
چکيده:
هدف از این پژوهش شناختن انسان فرهیخته و آرمانی در ادبیات عرفانی ایران و بخصوص در دیوان حافظ شیرازی و یافتن مصداقهای این آرمان گرایی در اشعار اوست. روش پژوهش به صورت کتابخانه ای بوده و از طریق راهنمایی ها و مراجعه به منابع معرفی شده توسط استادان راهنما و مشاور بوده است. در طرح پژوهش ابتدا به عنوان مقدمه به بررسی اومانیسم و چگونگی پیدایش آن در غرب پرداخته شده است و سپس شکل گیری جنبش اومانیسم ایران و انسان گرایی در عرفان اسلامی مورد توجه قرار گرفته و بعد از آن ابعاد انسانگرایی در دیوان حافظ بررسی شده است. این تحقیق نشان می دهد که حافظ یک شاعر اجتماعی است که با زبان توانا و هنرمندی بی نظیر خویش، هم به نقد اوضاع و احوال زمانه خود می پردازد و هم به همه ابعاد وجودی انسان اعم از زمینی و آسمانی توجه می کند.

نقد و بررسی اومانیسم در اشعار عرفانی عطار نیشابوری ( منطق الطیر )


عنوان انگليسي:
عنوان عربي:
نويسنده: ظاهری، حمیدرضا
مقطع: کارشناسي ارشد
رشته گرايش: ادبیات فارسی
دانشگاه: دانشگاه آزاد اسلامی
استاد راهنما: منیره احمد سلطانی
استاد مشاور: عبدالحسین فرزاد
استاد ناظر:
تاريخ دفاع: 1385
کلمات کليدي:
واحد: تهران مرکزی
منابع:
چکيده:
پس از به انحراف رفتن بسیاری از نحله های عقیدتی در سرزمین ایران و دور شدن آنان از مرزبندی ها الهی پیرامون انسان و ارزشهای او، عرفان به عنوان مکتبی آرمان گرا به میدان آمد. این پژوهش سیر این روند را در منطق الطیر عطار پی میگیرد تا به مرز بندی های عطار پیرامون انسان در این منظومه دست یابد . روش پژوهش کتابخانه ای و مراجعه به اسناد و روش اصلی تحقیق توضیحی بوده است. این پژوهش به دنبال آن است که انسان مطرح شده در منطق الطیر عطار که به آخرین مرحله از سیر عرفانی میرسد و میتواند در سرانجام سفر خویشتن را بیابد مورد بررسی قرار دهد. نتیجه کلی نشان میدهد. با آنکه انسان کامل عطار و دیگر عارفان ایرانی با انسان کامل قرآن که مثل اعلی آن همان پیامبر اکرم (ص) است از جهاتی همسانی و هماهنگی ندارد و میتوان گفت که انسان نیمه کامل است اما شناخت انسان آرمانی عطار ما را در مرز بندی انسان معاصر یاری میکند.

مجادلات میان فلاسفه مشاء وعرفان اسلامی

 


عنوان انگليسي:
عنوان عربي:
نويسنده: صادقی حسن آبادی، مجید
مقطع: دکترا
رشته گرايش: الهیات
دانشگاه: دانشگاه تهران
استاد راهنما: ابراهیمی دینانی، غلامحسین /حبیبی، نجفقلی
استاد مشاور:
استاد ناظر:
تاريخ دفاع: 1380
کلمات کليدي: ،
واحد:
منابع:

چکيده:
این رساله در هفت فصل بشرح ذیل تنظیم شده است: فصل اول؛ تحت عنوان «سیستم های اعتقادی در جهان اسلام» به معرفی اجمالی دستگاههای معرفتی فلسفه، کلام وعرفان، تخصیص یافته است. فصل دوم؛ به تفاوتهای اساسی فلسفه و عرفان تحت هفت عنوان «وحدت و کثرت» «خدا، موضوع یا مسئله» ، «علیت و تجلّی» ، «تنزیه و تشبیه» ، «ظهور و بطون» ، «عقل و دل» و «برهان و تمثیل » پرداخته است. فصل سوم؛ تحت عنوان «چالش با فیلسوفان» به جایگاه اختلاف در اعتقادات بشری وگروههای مخالف فلسفه نظری افکنده و تشنیعات برخی عرفا نسبت به فلاسفه را مورد توجه قرار داده است. فصل چهارم؛ «عقل فسلفی» مورد تاکید حکما را با شقوق مختلف آن مدّ نظر و مداقّه قرار داده است. فصل پنجم؛ تحت عنوان «عقل در نگاه عارفان» به اصلی ترین مسئله اختلافی آنان با فلاسفه پرداخته و عقل ستیزی و انگیزه آنان را بیان کرده است. فصل ششم؛ با عنوان «حیرت، تعقل عارفانه» به مقوله حیرت عارفان در مقابل عقل مورد تاکید فلاسفه پرداخته و با بررسی اقسام حیرت، نسبت آن را با مفاهیمی همچون معرفت، جهل، هدایت، ایمان، دین، عشق و راز که بعضاً متناقض می نمایند، کاویده است. فصل هفتم؛ با عنوان «دفاع از عقل» با رویکردی همگرایانه بین مواضع عرفا و حکما، در حمایت عقل و تعقل در چند فراز مطالبی را مطرح کرده است.

مقایسه مقامات العارفین ابن سینا با آراآ خواجه عبدالله انصاری

 


عنوان انگليسي:
عنوان عربي:
نويسنده: طلوع ، معصومه
مقطع: کارشناسي ارشد
رشته گرايش: علوم انسانی
دانشگاه: دانشگاه قم
استاد راهنما: عابدی ، احمد
استاد مشاور: حشمت پور
استاد ناظر:
تاريخ دفاع: 1378
کلمات کليدي:
واحد:
منابع:
چکيده:
"الطرق الی الله بعد انفاس الخلایق " والاترین کمال انسان به وصول به حق است . علوم مختلف ، هرکدام روشی را ارائه کرده اند. چون روش عقلی ، قلبی ، نقلی . و از هر کدام انشعابهایی حاصل شده است . حال مساله این است که آیا این روشها که عنوانشان با یکدیگر متفاوت است آیا حقیقت و غایت و مقصد آنها نیز متفاوت است ؟ و چون ابن سینا که امام مشائین است سرانجام فلسفه بحثی و استدلالی مشائی را به عرفان و درجات سیر و سلوک رسانده است و به عرفان نظری و عملی پرداخته . بر آن شدم که "مقامات العارفین " ابن سینا را با آرای خواجه عبدالله انصاری که عارف بزرگ جهان اسلام است مقایسه کنم تا روشن شود که آیا سرانجام تمامی روشها، من جمله روش مشاآ که عقلی است در نهایت به عرفان ختم می شود یا خیر؟ و برای این منظور رساله را در سه بخش تنظیم نمودم در بخش اول ، بررسی کلی از "مقامات العارفین " شیخ و "منازل السائرین " و "صد میدان " خواجه عبدالله انصاری و اصطلاحاتی چون : صوفیه ، عارف ، منزل و مقام و ... است و بخش دوم بررسی مراحل سیر و سلوک از نظر ابن سینا و خواجه عبدالله انصاری را ارائه می دهم . بخش سوم هم در برگیرنده مراحل عرفان عملی از نظر شیخ رئیس و خواجه عبدالله و راههای پیشنهادی در این باره و بررسی آنان است . و سرانجام فلسفه را نشان داده ایم که چگونه به عرفان و سیر و سلوک ختم شده و آنچه را ابن سینا می دانسته خواجه عبدالله نیز همان را دیده است

‫مفهوم « زمان» و «وقت» در عرفان اسلامی ( با توجه به عرفان مسیحی )

 


عنوان انگليسي:
عنوان عربي:
نويسنده: نوری تاجر٬ سوسن
مقطع: کارشناسي ارشد
رشته گرايش: تاریخ ادیان و عرفان‬
دانشگاه: دانشگاه تهران
استاد راهنما: محمد بنی هاشمی
استاد مشاور: علی مهدی زاده
استاد ناظر:
تاريخ دفاع: 1383
کلمات کليدي: ،
واحد:
منابع:
چکيده:
هدف پژوهش شناخت مفهوم » وقت « در عرفان اسلامی و مسیحی و اهمیت وقت از دیدگاه عرفان است. روش پژوهش کتابخانه ای است. ابزار اندازه گیری کتب فلسفی و عرفانی٬ احادیث و شرح اشعار و منابع انگلیسی که در این رابطه نوشته شده است. نتیجه کلی : بر ارزش و اهمیت زمان و وقت همگان تاکید دارند. هر چند به ظاهر وقت و زمان مانند وجود مفهومی کاملا بدیهدی است ولی فلاسفه و عرفا برآنند که تاکنون به کنه و ذات آن مفهوم کسی پی نبرده است و با آنکه حکما و عرفا نظرات مختلفی برای مفهوم » وقت « داده اند اما چون انسان دارای مراتبی است پس بنا به هر مرتبه ای که باشد درکی ویژه از آن دارد

وضعیت خانقاه ها دردوره قاجار


عنوان انگليسي:
عنوان عربي:
نويسنده: زینت رحمانی
مقطع: کارشناسي ارشد
رشته گرايش: الهیات و معارف اسلامی
دانشگاه: آزاد تاکستان
استاد راهنما: علی ذاکری
استاد مشاور: جمشید صدری
استاد ناظر:
تاريخ دفاع: 1385
کلمات کليدي: ،
واحد:
منابع:

چکيده:
(شامل خلاصه ، اهداف ، روشهای اجرا و نتایج بدست آمده): خانقاه : اقامتگاه و محل اجتماع زندگی درویشان و صوفیان است که در آن گرد می آیند و ذکر خدای می گویند . بسیاری از مورخین اسلامی و صوفیه ، خانقاه را جای همانند صفّه ی پیامبر (ص) می دانستند ، خانقاهها در اکثر ممالک اسلامی برای صوفیان باهزینه امیران ،بزرگان ومالداران اداره می شد . خانقاهها بافعالیت ها و برنامه هایی که داشتند توانستند در طول حیات خود به عنوان یکی از کانون های تعلیم و تربیت اسلامی قرار گیرند . از جمله برنامه ها و فعالیت های خانقاهی عبارتند از : تفسیر قرآن ، آموزش کتابهای عرفانی ، وعظ ، تدریس علوم اسلامی ، برنامه شعر و موسیقی ، ایجاد کتابخانه و مطالعه در خانقاه . کانون هایی که همچون خانقاه در عصر اسلامی مورد استفاده صوفیان قرار می گرفت عبارت بودند از : رباط ، مسجد ، صومعه ، دویره ، زاویه ، مدرسه ، تکیه ، لنگر . این مکانها کانون هایی بودند که در آن تمام یا برخی از اعمال و برنامه های خانقاهی انجام می شد . از جمله اعمال داخلی خانقاه ها عبارتند از : ذکر ، چله نشینی ، سماع ، خرقه پوشی . عرفان و تصوف در سده ی چهارم و پنجم هجری رو به گسترش بود و نفوذ علمی و تربیتی و عرفانی توسعه می یافت و نیز عرفای بزرگ ظهور کردند و کتابهایی دربارة عرفان و تصوف تألیف شد و نیز در این دوران طلایی افکار صوفیه در شعر و ادب فارسی نفوذ کرد . از جمله خصوصیات عرفان وتصوف قرن های مذکور توسعه خانقاه ها و نظم و ترتیب آنها و تعلیم و ارشاد صوفیه در آنها بود . از جمله عرفای شاخص و نامدار سده ی چهارم و پنجم هجری می توان : «ابوبکر شبلی ، ابن خفیف شیرازی ، ابو نصر سراج ، ابوعلی دقاق» و «شیخ ابوالحسن خرقانی ، شیخ ابوسعید ابوالخیر . خواجه عبداللّه انصاری ، امام محمّد غزالی و ...» رانام برد .

بررسی مقایسه ا ی جامعه شناسی دین ماکس وبر ودکترعلی شریعتی


عنوان انگليسي:
عنوان عربي:
نويسنده: شفیعی ، محمد جو اد
مقطع: کارشناسي ارشد
رشته گرايش: علوم اجتما عی
دانشگاه: علامه طباطبایی
استاد راهنما: یوسفیان، دو اد
استاد مشاور:
استاد ناظر:
تاريخ دفاع: 1380
کلمات کليدي: ،
واحد:
منابع:

چکيده:
این پایان نامه تحت عنو ان " بررسی مقایسه ا ی جامعه شناسی دین ماکس وبر و دکتر علی شریعتی " در هفت فصل نگاشته شده است . مهمترین فرضیه این تحقیق به ارتباط دین و تغییر اجتما عی در اندیشه ها ی این دو جامعه شناس می پرد ازد. شریعتی در تحلیل مهمترین تز فکر ی خود ،یعنی پروتستانتیزم اسلامی رویکرد ی وبر ی برگزیده است . از این نظر پژو هش در این نو ع رویکرد ا همیت قابل توجهی د ارد . هدف اصلی این پژو هش دست یابی به رویکرد ی بومی - نظر ی بر ا ی تحلیل دین در جامعه ایر ان و خصوصا اسلام می باشد.روش تحقیق این پژو هش اسناد ی و مقایسه ا ی بوده است .یافته اصلی این پژو هش تاثیر فرضیه بالا بوده است . شریعتی ووبر در تاثیر دین در تغییر ات اجتما عی از رویکرد مشابهی برخورد ار بوده اند.

ترجمه و شرح اعلام كتاب مباني تصوف نوشته مارك سدويك, /نعيمه دوستدار؛ به راهنمايي: تقي پورنامداريان؛ استاد مشاور: فرنگيس پرويزي.

دوستدار، نعيمه
202
پايان نامه(كارشناسي ارشد)--وزارت علوم تحقيقات و فناوري، پژوهشگاه علوم انساني و مطالعات فرهنگي، پژوهشكده زبان و ادبيات فارسي، 1384.
h t t p : / / d a t a b a s e . i r a n d o c . a c . i r

تصوف هسته تجربيات معنوي تعداد بي شماري از مسلمانان بوده است و به عنوان سنت اصلي عرفان اسلامي به شكل دهي تاريخ جوامع اسلامي كمك زيادي كرده است. اگرچه چهره صوفيانه اسلام همواره براي غريبان جالب بوده است با اين حال صوفي و صوفي گري هنوز براي بسياري در غرب ناشناخته است و سوء برداشت ها در مورد آن همچنان وجود دارند. در اين كتاب نويسنده با تجربه و شناختي عميق از تصوف در خاورميانه جنوب آسيا و اروپا مباني تصوف را معرفي مي كند و نشان مي دهد كه صوفيان چگونه زندگي مي كنند و چگونه به عبادت مي پردازند و علت اين نوع عبارت و زندگي چيست. كتاب علاوه بر آنكه ماهيت تصوف و منشا آن را بيان مي كند درباره فرقه هاي صوفيانه هم در دنياي اسلام و هم در غرب به بحث مي پردازد. همچنين ويژگي هاي اجتماعي سياسي و اقتصادي تصوف در اين كتاب بيان شده اند و نويسنده به اين سوال كه چرا تصوف يكي از وجوه بحث برانگيز اسلام است نيز پاسخ داده است. كتاب مدعي اين نيست كه همه چيز را درباره تصوف گفته است بلكه در واقع مقدمه اي است نافذ و موجز براي هر كس كه به اسلام و وضعيت جوامع اسلامي علاقه مند است.

وضعيت پايان نامه : دفاع شده - تاريخ دفاع: 1384

حيرت در ادبيات عرفاني (سنائي، عطار), / معصومه پورجعفرچليكداني؛ به راهنمايي: مظاهر مصفا.

پورجعفرچليكداني، معصومه
205 صفحه، كتابنامه
پايان نامه (كارشناسي ارشد) -- دانشگاه اصفهان، 1375
h t t p : / / d a t a b a s e . i r a n d o c . a c . i r

بعد از مقدمه مبسوط پيرامون زمينه‌هاي پيدايش تصوف و عرفان و مسلك‌هاي تاثيرگذار در عرفان ايراني به شرح آن پرداخت و پس از آن شاخه‌هاي عرفان و تصوف و علل جدايي و وجود افتراق آن دو را بيان نموده‌ايم و فرق صوفيه را معرفي كرده‌ايم همچنين به معرفي سرآمدان هر دو تفكر چه در نظم و چه در نثر فارسي پرداخته‌ايم بعد از آن واديهاي سلوك را كه موضوع حيرت عمدتا در آنجا مورد بحث است را مطرح ساخته و به طور مبسوط آن را معرفي كرده‌ايم همچنين موضوع حيرت را در قرآن مورد بررسي قرار داده‌ايم. سپس حيرت ممدوح و مذموم را كه در كتب عرفاني به طور مختصر به آن اشاره شده است مورد بررسي قرار داده و سرانجام ارتباط موضوع حيرت را با معرفت در ادبيات عرفاني مطرح كرده‌ايم و در پايان موضوع حيرت را در آثار عطار و سنائي با رعايت تقدم و تاخر لازم بررسي كرده‌ايم. هدف اصلي از اين تحقيق بيان پيچيدگيهاي بحث و آشكار نمودن مكنونات آن و روشن نمودن سير مدارج بحث و بيان ناگفته‌هايي است كه خود به تنهايي داراي اهميت بوده و همچنين گفته‌هايي كه بر آن تعمق و تامل نشده.

شعر فارسي / سنائي، مجدودبن‌آدم / عطار، محمدبن‌ابراهيم / نثر فارسي / تصوف / حيرت / ادبيات / عرفان

بررسي تحليلي ابعاد وجودي انسان در ادبيات عرفاني (از آغاز تا پايان قرن هفتم), / فاطمه كوپا؛ به راهنمايي: محسن جهانگيري.

كوپا، فاطمه
357 صفحه، كتابنامه
پايان نامه (دكترا) -- دانشگاه تربيت مدرس، 1377
h t t p : / / d a t a b a s e . i r a n d o c . a c . i r

در اين تحقيق عقايد و ديدگاههاي عرفا در خصوص ابعاد گوناگون وجود آدمي مورد بررسي و تجزيه و تحليل قرار گرفته است روش كار به اين صورت بوده كه ضمن مطرح نمودن ديدگاههاي عرفا در هر مورد عقايد ايشان مورد تجزيه و تحليل واقع شده، گذشته از اين مقايسه‌اي ضمني ميان آراء ايشان و عقايد فلاسفه و موضوعات مطرح شده در قرآن و سنت صورت گرفته است تا ديدگاه هر كدام بدرستي معلوم گشته و شناخته شود. انجام اين تحقيق ما را به اين نتيجه كلي مي‌رساند كه اكثر عرفا به اين نكته قائلند كه: روح جوهري مخلوق، محدث و غيرجسماني است ، علاوه بر اين ايشان به وجود روح حيواني و انساني معتقدند و بر اين باورند كه روح انساني هرگز دچار مرگ و نيستي نمي‌گردد و جوهري باقي است و تنها روح حيواني است كه دچار بطلان و نيستي مي‌گردد، و گذشته از اين ترقي و تعالي روح با ضعف و كاهش جسم رابطه متقابل دارد و به بيان ديگر رشد و تعالي يكي باعث تنزل و انحطاط ديگري است . علاوه بر اين بر اساس باور ايشان دل انسان عبارت از باطن و حقيقت وجودي آدمي است كه از خلقتي بي‌مانند و جداي از ساير ابعاد وجود آدمي برخوردار است ، و هر چه جز آن است در حكم تبع، لشكر و خدمتكار او محسوب مي‌شود و معدن اصلي آن حضرت الهيت است و سرانجام به جايگاه اصلي خود رجوع خواهد نمود. از نتايج ديگر تحقيق روي نظر عرفا درباره عقل آدمي به عنوان يكي از مهمترين ابعاد وجود بشر است . از ديدگاه ايشان عقل آدمي آنگاه مثبت و ممدوح است و به كار آدمي مي‌آيد كه مطيع اوامر حق و احكام الهي باشد و هرگز از صراط مستقيم ايمان و تبعيت از احكام و تعاليم عاليه الهي روگردان نشود، چه در غير اين صورت از پايگاه برتر و والاي خود تنزل مي‌نمايد و در حكم پاي بندي مي‌شود كه انسان از سپردن راه حقيقت و معنويت باز مي‌دارد. از اين گذشته اهل معرفت ، نفس آدمي را منبع شر و قاعده سوء و اصل جامع همه صفات مذموم در وجود آدمي مي‌دانند كه همواره بر عداوت ديرينه خود با فرزندان آدم پاي مي‌فشارد و هر لحظه به رنگي در مي‌آيد و طرحي نو مي‌انديشد تا آدمي را تا اعماق تباهي و سقوط تنزل دهد و در اين ميان تنها راه تسلط و ولايت بر نفس را رياضت ، مخالفت با نفس و خوار و حقير شمردن آن مي‌دانند. و در نهايت انسان كاملي كه سالكان طريق حقيقت ، او را به عنوان نمونه، سرمشق و راهنماي خود در سير و سلوك مي‌جويند و دست‌يابي به دامان رهبري و پايگاه معنويش را آرزو مي‌كنند، به عالي‌ترين صفات و سجاياي اخلاقي آراسته است ، به بيان ديگر انسان كامل مثل اعلا و نمونه تام و تمامي است از پويندگان راه پر مخاطره سير به سوي حق كه ارزشهاي والاي انساني را در حد كمال در وجود خود پرورانده‌اند و با چيرگي بر نفس اماره و تمايلات شيطاني، وادي سلوك را به قدم صدق و رهتوشهء ايمان در نور ديده و به سرمنزل مقصود دست يافته‌اند.